Hullet ile Muhabbet aynı kaynaktan mı doğar?

Muhabbet, tasavvufta sâlikin Hakk'a ve Hakk'ın sâlike duyduğu karşılıklı sevginin adıdır; sülûkun itici gücü ve mücâhedenin tatlandırıcısıdır. "Yuhibbuhum ve yuhibbûnehû" (Allah onları sever, onlar da Allah'ı severler) ayeti bu iki yönlü sevgiyi açıkça beyan ederken, "ve'llezîne âmenû eşeddu hubben lillâh" (mü'minler Allah'ı daha şiddetli severler) ayeti muhabbetin derinleşmiş hâline işaret eder.

Hullet ise muhabbetin en yüksek mertebesi olarak kabul edilir². Hz. İbrâhîm'e "Halîlullah" (Allah'ın dostu) lakabının verilmesi bu makamın bir göstergesidir². Hullet, sevenin sevdiğine karışması, dostluğun her gözeneğe nüfuz etmesidir. Bu, "halîl"in sevenin ruhu arasına nüfuz eden sevgili, "hullet"in ise sevgilide nüfuz eden muhabbet olmasıyla açıklanır³. Hz. İbrâhîm'in Hakk'ın varlığına nüfuz etmesi ve Hakk'ın varlığının da onda nüfuz etmesi, şiddetli aşkından dolayı Hakk'ın dışındaki şeylerden yüz çevirip gökleri ve yeri halk eden Allah'a yönelmesiyle gerçekleşmiştir³.

Bu bağlamda, hullet, muhabbetin bir tezahürü, hatta onun en şiddetli ve içli hâli olarak ortaya çıkar¹. Hullet, kaba manasıyla elbise, giyinmek demektir ve habibde tahallül eden muhabbettir; yani o muhabbet elbisesi sevende meydana gelen muhabbettir⁴. Bu mânevî elbise, uluhiyyet elbisesi olarak da ifade edilir⁵. Dolayısıyla, hullet ve muhabbet, aynı ilahî kaynaktan beslenen, ancak farklı mertebelerde tezahür eden mânevî hâllerdir; hullet, muhabbetin zirve noktasıdır.