İçeriğe atla

İbâdet ile ubûdet arasındaki fark nedir?

Kavram FarkıOrta düzey1 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

İbâdet ile ubûdet zâhirî tatbîkâtta aynı görünse de fâil ve şuur bakımından ayrılır: İbâdet kulun fiili, ubûdet ise Hakk'ın fiilidir¹·². Beşerî benlik ve ikilik şuuruyla yapılan amel ibâdet, kulun kendi beşerî varlığından geçip Hakk'taki hüviyetiyle ortaya çıkan amel ise ubûdettir²·³.

Detaylı cevap

Ayrıntı ›

İbâdet, abdîyet ve ubûdet kavramları aynı fiilin farklı kemâl mertebelerini anlatır: Aynı safı paylaşıp yan yana namaz kılan iki kimseden biri o namazı beşeriyetiyle, nefsiyle ve ikilik nispeti içinde kılar; bu kulun fiili olan ibâdettir ve o kişiye âbid (ibâdet ehli) denir. Diğeri ise kendi hakîkatini ve *"Hû"*daki İlâhî hüviyetini idrâk etmiş olarak nefsiyle değil İlâhî varlığıyla namaz kılar; işte bunun adı ubûdettir ve bu kimse Allah ehli sayılır²·¹. Bu sebeple mânevî eserlerde "Ubûdet, Allah'ın amelidir; Hakkânî fiil ve Hakkânî ameldir" diye tanımlanır⁴·⁵·⁶.

Kulun beşerî silueti ve ayrı vücûd iddiâsı ortadan kalktığında yaptığı amel artık beşerî ibâdet sınırlarını aşar; orada beşerî ibâdet hükmünün sürmesi kulun kendi Rabbine yönelen bir ikilik hâli olurdu³. Bununla birlikte her ibâdetin aslı tevhîde çıkar: "Rabbin kendisinden başkasına ibâdet etmemenizi hükmetti" âyeti sırrınca nereye ve neye yönelinirse yönelinsin gerçekte Hakk'tan başkasına ibâdet mümkün değildir⁷·⁸. Hz. Îsâ'nın Mâide 5/117'de ibâdeti tek tek husûsî isimlere bağlamadan doğrudan cem' ismi olan "Allah'a ibâdet ediniz" diyerek mutlak lafızla bildirmesi de bütün esmâdaki ubûdet birliğini gösterir⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Sohbet Arası Sohbetler CD 21, s. 13Oku
  2. 2İnsân-ı Kâmil (Cilt 1), s. 101Oku
  3. 3Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 293Oku
  4. 4Ankebût Sûresi, s. 41Oku
  5. 5Hac Sûresi, s. 92Oku
  6. 6İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000), s. 270Oku
  7. 7Kelime-i Nûhiyye, Bölüm 187Oku
  8. 8Nûh Sûresi, s. 65Oku
  9. 9Kelime-i Îseviyye, Bölüm 302Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.