Mâide Sûresi 66. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'k-v-m' kökünün asıl anlamının 'dik durmak, ayakta durmak' olduğunu belirtir. 'İkâme' fiili ise bir şeyi doğru ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek, devamlı kılmak anlamında kullanılır. Ayetteki 'akâmû' ifadesi, Tevrat ve İncil'in hükümlerini sadece okumakla kalmayıp, onları hayatlarında tatbik etmeleri, emirlerine uymaları ve yasaklarından kaçınmaları gerektiğini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ikâmetü's-salât' gibi ifadelerde olduğu gibi, 'ikâme'nin bir şeyi hakkıyla eda etmek, onu dosdoğru kılmak anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'akâmû' da, ilahi kitapların hükümlerini tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmeyi, onlara göre yaşamayı mecazi olarak ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ekele' fiilinin Kur'an'da sadece yeme eylemi için değil, aynı zamanda bir şeyden faydalanmak, istifade etmek anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'leekelû min fevkıhim ve min tahti erculihim' ifadesi, Allah'ın kendilerine her yönden rızık ve bereket ihsan edeceğini, bolluk içinde yaşayacaklarını mecazi olarak anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'yemek' (akl) kavramının sadece fiziksel beslenmeyi değil, aynı zamanda bir şeyden faydalanmayı, bir şeyi tüketmeyi ve hatta bir şeyi elde etmeyi de ifade ettiğini belirtir. Bu bağlamda, 'leekelû' ifadesi, ilahi vahiylere uymanın getireceği kapsamlı bir refah ve nimetler bütününü simgeler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'imâm' (önder) kelimesiyle aynı kökten geldiğini ve bir önderin etrafında toplanan veya belirli bir yol üzere olan topluluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'minhum ümmetün muktesidetün' ifadesi, Yahudi ve Hristiyanlar arasından doğru yolu tutan, itidalli bir grubun varlığını işaret eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ümmet'in farklı anlamlarına değinirken, bir peygamberin ümmeti, belirli bir zaman dilimindeki insanlar veya belirli bir din üzere olan topluluk gibi kullanımlarına dikkat çeker. Bu ayetteki kullanımı, Tevrat ve İncil'e iman edenler içinden, ilahi hükümlere bağlılıkta orta yolu benimseyen bir kesimi ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kasd' kökünün bir şeye yönelmek, bir şeyi hedeflemek anlamının yanı sıra, 'iktisad' formunun 'orta yolu tutmak, aşırıya kaçmamak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muktesidetün' ifadesi, Tevrat ve İncil'in hükümlerini uygularken ne ifrat ne de tefrite düşen, dengeli ve doğru bir yol izleyen topluluğu tanımlar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'iktisad'ın bir işte orta yolu benimsemek, aşırılıktan kaçınmak olduğunu vurgular. Bu ayette, Yahudi ve Hristiyanlar içinden, dinlerinin hükümlerini doğru bir şekilde anlayan ve uygulayan, aşırı yorumlardan ve sapmalardan uzak duran bir zümreyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 's-v-e' kökünün 'kötülük, çirkinlik, hoş olmayan durum' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Sâe' fiili ise bir şeyin kötü olduğunu, beğenilmediğini ifade eder. Ayetteki 'sâe mâ ya'melûn' ifadesi, Yahudi ve Hristiyanların çoğunluğunun işlediği amellerin, ilahi vahiylere aykırı ve kötü olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sâe' fiilinin Kur'an'da genellikle bir şeyin olumsuzluğunu, çirkinliğini ve kınanmaya değer olduğunu belirtmek için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Tevrat ve İncil'in hükümlerini terk eden veya tahrif edenlerin amellerinin Allah katında kötü ve kabul edilemez olduğunu açıkça ortaya koyar.