Esmâ ve Sıfât'ı karıştırmak ne tür bir hatâya yol açar?

Tasavvufta esmâ ve sıfât, Hak'kın zâtını idrâk etme yollarında önemli mertebelerdir. Esmâ, Hak'kın zâtının bilinme yolları ve sâlikin Hak'ka teveccüh kapıları olarak kabul edilir; her isim bir tecellî mertebesi ve bir rabb-i hâstır. Sıfât ise, Hak'kın zâtına ait niteliklerdir. Bu iki mertebenin karıştırılması, özellikle sıfât mertebesinde, varlıkta Hak'kın vücûdundan ayrı bir vücûd ispat etme hatasına düşülmesine neden olur¹. Bu durum, Hak'kın mutlak birliğini ve samediyyetini² idrâk etmede bir engel teşkil eder. Sâlik, esmânın tecellîlerini müşâhede ederken, bu tecellîlerin Hak'kın zâtından ayrı bir varlığa işaret ettiğini düşünürse, Hak'kın birliğini kavrayamaz. Oysa esmâlar, sâlikin gözünde 'tek Hak'kın çoklu vechelerine' dönüşmeli, kesretten vahdete bakış sağlanmalıdır. Esmâ ve sıfâtı karıştırmak, sâlikin Hak'kın isimlerinin ardındaki tek Hakikat'i görmesini engeller ve bu da mârifet yolunda ilerlemesini sekteye uğratır. Bu tür bir karışıklık, Hak'kın varlığını parçalı bir şekilde algılamaya yol açar ve nihayetinde Hak'kın zâtına ulaşma gayretini boşa çıkarır.