İçeriğe atla

Nübüvvet ve Risâlet'i karıştırmak ne tür bir hatâya yol açar?

Kavram FarkıOrta düzey0 görüntülenme4 kaynak
Kısa cevap

Nübüvvet ve risâleti karıştırmak, peygamberlik makamlarının işleyişi ve mertebeleri hakkında yanlış bir idrâke yol açar. Zira nübüvvet, Hak'tan haber alma ve vahy iletilme makâmı iken, risâlet bu alınan haberi insanlığa tebliğ etme ve şer'î ahkâm getirme makâmıdır. Bu ayrımı yapmamak, velâyetin nübüvvetten üstün olduğu veya her nebînin resûl olduğu gibi tasavvufî hakikatlerin yanlış anlaşılmasına sebep olabilir. Örneğin, her resûl nebîdir ancak her nebî resûl değildir, bu da risâletin nübüvvetin daha özel ve kapsamlı bir mertebesi olduğunu gösterir.

Detaylı cevap

Nübüvvet ve risâlet arasındaki farkı göz ardı etmek, öncelikle bu iki makamın işlevsel ayrımını anlamayı engeller. Nübüvvet, peygamberin Hak'tan özel haber alması, yani vahy ile donatılmasıdır. Bu, peygamberin bâtınî olarak bilgi edinme yönünü ifade eder. Risâlet ise, bu alınan bilgiyi insanlığa ulaştırma, şer'î ahkâm ve kitap getirme görevidir. Bu, peygamberin zâhirî olarak tebliğ etme yönüdür. Dolayısıyla, nübüvvet "haber alma" iken, risâlet "haber götürme"dir.

Bu ayrımı yapmamak, tasavvufî bağlamda önemli olan velâyet-nübüvvet ilişkisini de yanlış anlamaya neden olabilir. Kaynaklarda belirtildiği üzere, her peygamber nübüvvetini ve şeriatını velâyeti ile alır; hatta velâyet bir bakıma nübüvvetten daha üstündür, zira özde çalışan velâyettir, nübüvvet ise dışarıdaki ahkâmıdır¹·². Nübüvvet ve risâleti karıştırmak, bu derin tasavvufî idrâki gölgeler. Ayrıca, nübüvvetin iki çeşidi olan "nübüvvet-i teşrîiyye" (şeriat getiren) ve "nübüvvet-i ta'rîfiyye" (şeriatı güçlendiren) ayrımını da gözden kaçırmaya yol açar³. Nübüvvet-i teşrîiyye, şeriat sahibi peygamberlere mahsusken, nübüvvet-i ta'rîfiyye ümmetin âlimleri için de söz konusu olabilir. Bu makamları birbirine karıştırmak, peygamberlerin makamları arasındaki ince farkları, örneğin Hz. Musa'nın nübüvvetinin "bi'l-asâle" (asıl olarak), Hz. Harun'un nübüvvetinin ise "bi'l-iştirâk" (ortaklık yoluyla) oluşunu⁴ anlamayı zorlaştırır. Sonuç olarak, bu ayrımı yapmamak, peygamberlik makamlarının hiyerarşisini, işlevlerini ve tasavvufî derinliklerini eksik veya hatalı anlamaya yol açar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Şûrâ Sûresi · s.86Ve oradan velayet yoluyla alırlar. Makam-ı Mahmuttan velayet yoluyla alırlar. Cihet-i nübüvvetleri ile almazlar. Yani nübüvvet yoluyla almazlar velayet yoluyla Oku
  2. 2TB. Kelime-i Şîsiyye · s.136Ve oradan velayet yoluyla alırlar. Makam-ı Mahmuttan velayet yoluyla alırlar. Cihet-i nübüvvetleri ile almazlar. Yani nübüvvet yoluyla almazlar velayet yoluyla Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 · s.527Bu şerefli beyitte "nübüvvet" ifadesiyle nübüvvet-i ta'rîfiyyeye (tanımlayıcı peygamberliğe) işaret edilir. Çünkü nübüvvet iki çeşittir. Birisi, "nübüvvet-i teşOku
  4. 4Kelime-i Hârûniyye · s.17Fakat nübüvvet i’tibâriyle Hz. Mûsâ; ondan büyük idi. Zîrâ onun nübüvveti bi’l-asâle ve Hz. Hârûn’un nübüvveti ise bi’l-iştirâk idi. &10024; Hz. Mûsâ’ya Hak’tanOku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.