Hakîkat-i Muhammediyye

✓ Onaylı

Hakîkat-i Muhammediyye (الحقيقة المحمدية), tasavvuf metafiziğinin **en yüksek kavramı** ve İslâm kâinat nizamı merkez taşıdır. Hz.

Tanım

Hakîkat-i Muhammediyye (الحقيقة المحمدية), tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı ve İslâm kâinat nizamı merkez taşıdır. Hz. Muhammed'in tarihsel şahsiyetinin ardındaki ezelî hakîkati — yaratılışın gaye-sebebini, ilk yaratılan nuru ve bütün varlığın özünü ifade eder. Şeyh-i Ekber Muhyiddîn İbn Arabî tarafından tertipli olarak işlenmiş; Abdülkerîm el-Cîlî, Sadreddîn Konevî ve Konuk gibi şârihler tarafından detaylandırılmıştır.

Kavramın İki Boyutu

Hakîkat-i Muhammediyye iki ayrı ama birbirine bağlı boyutta ele alınmalıdır:

Kur'ânî ve Hadisî Dayanak

Hadis-i kudsî: "Levlâke levlâk lemâ halaktü'l-eflâk" — "Sen olmasaydın, sen olmasaydın, felekleri yaratmazdım." Bu rivâyetin sıhhati hadis tekniği bakımından tartışmalıdır (bazı muhaddisler mevzû sayar); ancak tasavvuf literatüründe çekirdek bir öğreti ifade eder: Hakîkat-i Muhammediyye yaratılışın illet-i gâyesidir (gaye-sebebi).

Fusûsu'l-Hikem'de Hakîkat-i Muhammediyye

Hakîkat-i Muhammediyye, Fusûsu'l-Hikem'in omurga öğretidir. Eserin yapısı bu hakikat üzerine kuruludur: 27 Fass'ın ilki Adem (Hakîkat-i Muhammediyye'nin insan tarihindeki başlangıcı), sonuncusu Muhammed (kemâl tezahürü).

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Zâriyât Sûresi

““Güneş"ten murâd, veliyy-i âriftir. “Arş”tan murâd, “hakîkat-i muhammediyye "dir ki, (Tâhâ, 20/5) ya’ni “Rahmân arş üzerine müs- tevî oldu” âyet-i kerîmesinde işâret buyurulduğu üzere, zât-ı Hak, rahmeten- li’l-esmâ...”

Sayfa 41

En'âm Sûresi

“...ayn-ı sâbitesinin isti’dâd ve kâbiliyyet-i zâtiyyesidir ki, hakîkat-i muhammediyye bunların cümlesini muhîttir. Binâenaleyh bunların cümlesi, Sultân-ı Enbiyâ Efendimiz’in nazarında dır. Bu ihâtalı olan görüşünden dolayı Ha...”

Sayfa 69

Câsiye Sûresi

“Terzi Baba’ya göre Hâ-Mîm “Hakîkat-i Muhammediyye”ye işaret etmektedir: “Hâ, mîm. Bütün alemlerde geçerli olan “ Hakikat-i Muhammed-i ” “ Hakk olan Muhammed ” yaşantısının zuhurları olan İn...”

Sayfa 9